ถังกรองเหล็ก คืออะไร? คู่มือเลือกซื้อ ติดตั้ง และใช้งานอย่างมืออาชีพ

 เป็นอุปกรณ์สำคัญในระบบกรองน้ำอุตสาหกรรม ระบบผลิตน้ำดื่ม และระบบบำบัดน้ำทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นโรงงานผลิตน้ำดื่ม ระบบกรองน้ำบาดาล ระบบ RO ขนาดใหญ่ หรือระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำในโรงงานอุตสาหกรรม ถังกรองเหล็กถือเป็นหัวใจหลักของกระบวนการกรองก่อนเข้าสู่ขั้นตอนถัดไป

บทความนี้จะอธิบายครบทุกมิติ ตั้งแต่โครงสร้าง วัสดุ ขนาดยอดนิยม การเลือกสารกรอง การติดตั้ง การดูแลรักษา ราคา ไปจนถึงแนวทางเลือกซื้อให้เหมาะกับหน้างานจริง

---

ถังกรองเหล็ก คืออะไร

 

 คือ ภาชนะทรงกระบอกผลิตจากเหล็กคาร์บอน (Carbon Steel) ออกแบบให้รองรับแรงดัน ใช้สำหรับบรรจุสารกรองน้ำ เช่น ทรายกรองน้ำ แมงกานีส คาร์บอน เรซิ่น หรือสื่อกรองชนิดอื่น ๆ เพื่อกำจัดตะกอน สนิมเหล็ก กลิ่น สี และสารปนเปื้อนในน้ำ

โครงสร้างจะถูกออกแบบให้ทนแรงดันสูงกว่าถังไฟเบอร์กลาสทั่วไป เหมาะกับระบบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ โดยเฉพาะโรงงานผลิตน้ำดื่มและระบบ RO อุตสาหกรรม

---

โครงสร้างของถังกรองสนิมเหล็กกรมทรัพยากรน้ำ

มาตรฐานจะประกอบด้วย

• ตัวถังเหล็กหนา 4–8 มม. (ขึ้นอยู่กับขนาด)

• หน้าแปลน (Flange) บน–ล่าง

• หัวจ่ายน้ำเข้า–ออก

• ท่อ Distributor ภายใน

• หัวสเตรนเนอร์ (Strainer Nozzle)

• ช่องแมนโฮล (Manhole)

• ขาตั้งหรือ Skirt

• เคลือบสี Epoxy ภายใน/ภายนอก

การเคลือบ Epoxy ภายในมีความสำคัญอย่างมาก เพราะช่วยป้องกันสนิม และทำให้ถังกรองเหล็กสามารถใช้กับระบบน้ำดื่มได้

---

ขนาดถังยอดนิยม

ในประเทศไทย ขนาดที่นิยมใช้ ได้แก่

• 21 นิ้ว

• 24 นิ้ว

• 26 นิ้ว

• 30 นิ้ว

• 36 นิ้ว

• 40 นิ้ว

• 48 นิ้ว

• 54 นิ้ว

• 60 นิ้ว

• 64 นิ้ว

สำหรับโรงงานผลิตน้ำดื่มขนาด 3,000 – 6,000 ลิตร/วัน มักใช้ขนาด 24–30 นิ้ว
ระบบ 12,000 – 24,000 ลิตร/วัน มักใช้ 36–40 นิ้ว
ระบบอุตสาหกรรมขนาดใหญ่จะใช้ 48–64 นิ้วขึ้นไป

1. ทรายกรองน้ำ – กรองตะกอนแขวนลอย

2. แมงกานีส – กำจัดเหล็กและแมงกานีสในน้ำบาดาล

3. คาร์บอน – กำจัดกลิ่น สี คลอรีน

4. เรซิ่น – ลดความกระด้าง

5. Anthracite – เพิ่มประสิทธิภาพการกรองละเอียด

การเลือกสารกรองต้องพิจารณาจากผลวิเคราะห์คุณภาพน้ำ (Water Analysis)

---

น้ำดิบจะถูกปั๊มเข้าสู่ถังกรองผ่านหัวน้ำเข้า จากนั้นไหลผ่านชั้นสารกรองแบบ Top-Down หรือ Downflow สิ่งสกปรกจะถูกดักจับในชั้นสื่อกรอง น้ำที่ผ่านการกรองแล้วจะถูกส่งออกทางท่อด้านล่าง

เมื่อสารกรองอุดตัน จะทำการ Backwash โดยปล่อยน้ำย้อนกลับจากล่างขึ้นบน เพื่อชะล้างสิ่งสกปรกออก

---

ในระบบ Reverse Osmosis (RO) ถังกรองเหล็กทำหน้าที่เป็น Pre-Treatment เพื่อ

• ลดตะกอน

• ลดเหล็ก

• ลดคลอรีน

• ลดความกระด้าง

ช่วยยืดอายุเมมเบรน เช่น DuPont และ Toray Industries ซึ่งเป็นผู้ผลิตเมมเบรนระดับโลก

---

ข้อดี

• ทนแรงดันสูง

• อายุการใช้งานยาวนาน 10–20 ปี

• รองรับสารกรองปริมาณมาก

• เหมาะกับระบบอุตสาหกรรม

• ซ่อมบำรุงง่าย

---

ข้อเสีย

• น้ำหนักมาก

• ต้องมีพื้นที่ติดตั้งชัดเจน

• ต้องเคลือบกันสนิมอย่างดี

• ราคาสูงกว่าถังไฟเบอร์เล็กน้อย

---

ราคา

ราคาขึ้นอยู่กับ

• ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง

• ความหนาเหล็ก

• ประเภทการเคลือบ

• ระบบวาล์ว Manual หรือ Auto

โดยประมาณ:

• 24 นิ้ว เริ่มต้น 35,000 – 55,000 บาท

• 40 นิ้ว 85,000 – 150,000 บาท

• 60 นิ้ว 250,000 บาทขึ้นไป

(ราคาอาจเปลี่ยนแปลงตามสเปกและหน้างาน)

---

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

ถังกรองเหล็กที่ใช้ในโรงงานผลิตน้ำดื่มควรสอดคล้องกับมาตรฐานของ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. เพื่อให้ผ่านการตรวจสถานที่ผลิต

---

ขั้นตอนหลักประกอบด้วย

1. เตรียมฐานคอนกรีต

2. ติดตั้งถัง

3. เชื่อมต่อท่อเข้า–ออก

4. เติมสารกรอง

5. ทดสอบแรงดัน

6. ทดสอบ Backwash

ควรติดตั้งเกจวัดแรงดันก่อนและหลังถัง เพื่อดูค่า Differential Pressure

---

การดูแลรักษา

• Backwash สัปดาห์ละ 1–2 ครั้ง

• ตรวจสอบแรงดันตกคร่อม

• เปลี่ยนสารกรองตามรอบ (1–3 ปี)

• ตรวจสภาพสีเคลือบ

---

อายุการใช้งาน

ดูแลดีสามารถใช้งานได้มากกว่า 15 ปี โดยเฉพาะถังที่เคลือบ Epoxy Food Grade อย่างถูกต้อง

---

• โรงงานผลิตน้ำดื่ม

• โรงงานน้ำแข็ง

• โรงงานอาหาร

• ระบบกรองน้ำบาดาล

• ระบบบำบัดน้ำเสีย

• โรงงานอุตสาหกรรม

---

เปรียบเทียบ ถังกรองเหล็ก vs ถังไฟเบอร์

---

ปัจจัยที่ต้องพิจารณาก่อนเลือกซื้อ

• อัตราการไหล (Flow Rate)

• คุณภาพน้ำดิบ

• พื้นที่ติดตั้ง

• งบประมาณ

• ระบบ Manual หรือ Auto

---

แนวทางเลือกขนาดถังกรองเหล็กให้เหมาะกับระบบ

ตัวอย่าง

• ระบบ 6 ลบ.ม./ชม. → 30–36 นิ้ว

• ระบบ 12 ลบ.ม./ชม. → 40 นิ้ว

• ระบบ 30 ลบ.ม./ชม. → 54–60 นิ้ว

ควรออกแบบตามหลัก Hydraulic Design เพื่อป้องกันการกรองไม่เต็มประสิทธิภาพ

---

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ถังกรองเหล็กต้องขออนุญาตไหม?
A: ไม่ต้องขออนุญาต แต่ต้องผ่านมาตรฐานโรงงานหากใช้ผลิตน้ำดื่ม

Q: ใช้กับน้ำเค็มได้ไหม?
A: ได้ แต่ต้องเคลือบพิเศษ

Q: ต้องมีปั๊มไหม?
A: จำเป็นในระบบแรงดัน

---

สรุป

ถังกรองเหล็ก เป็นอุปกรณ์สำคัญในระบบกรองน้ำอุตสาหกรรมและโรงงานผลิตน้ำดื่ม ด้วยความแข็งแรง ทนแรงดันสูง รองรับสารกรองปริมาณมาก และอายุการใช้งานยาวนาน ทำให้เป็นตัวเลือกอันดับหนึ่งสำหรับระบบขนาดกลางและขนาดใหญ่

หากต้องการเลือกถังกรองเหล็กให้เหมาะสม ควรพิจารณาขนาด อัตราการไหล ชนิดสารกรอง และงบประมาณอย่างรอบคอบ พร้อมออกแบบระบบให้สอดคล้องกับมาตรฐาน อย. เพื่อความมั่นใจในคุณภาพน้ำ

อ่านบทความเกี่ยว้กับถังกรองเหล็ก

• ถังกรองเหล็ก80นิ้วหนา6มม. โซลูชันระบบกรองน้ำขนาดใหญ่สำหรับโรงงานอุตสาหกรรม

• ถังกรองสนิมเหล็ก72นิ้ว – รับติดตั้งโรงงานผลิตน้ำดื่ม

• ถังกรองสนิมเหล็ก ทางเลือกแก้ปัญหาน้ำเหลือง น้ำบาดาลมีสนิมอย่างได้ผล

• Facebook
• X
• Line